มาตรฐานการตรวจสอบ

กระบวนการตรวจสอบข่าวของ ThaiFact — ระบบตรวจสอบข่าวอัตโนมัติที่โปร่งใสและเชื่อถือได้

กระบวนการตรวจสอบ 6 ขั้นตอน

ความเชื่อมั่น 2 ระดับ (Confidence Tier)

ThaiFact แสดงที่มาของข้อสรุปอย่างโปร่งใส โดยแบ่งบทความเป็น 2 ระดับให้ผู้อ่านแยกออกชัดเจนว่าผลมาจากไหน:

การคำนวณระดับสถานการณ์ (Mood Level)

ระบบประเมินสถานการณ์ข่าวรายวันโดยคำนวณจากสัดส่วนข่าวปลอมและบิดเบือนเทียบกับข่าวทั้งหมดในวันนั้น:

• ข่าวปลอม มีน้ำหนัก 100%
• ข่าวบิดเบือน มีน้ำหนัก 40%

คะแนนรวมแบ่งเป็น 4 ระดับ:

• ปกติ (0-3%) — ข่าวส่วนใหญ่เป็นข้อมูลจริง
• ระวัง (4-8%) — พบข่าวบิดเบือนบางส่วน ควรตรวจสอบก่อนแชร์
• ร้อน (9-15%) — พบข่าวปลอมและบิดเบือนจำนวนมาก
• วิกฤต (16%+) — ข่าวปลอมแพร่กระจายมาก ตรวจสอบทุกข่าวก่อนแชร์

ดัชนีคุณภาพการนำเสนอ (หน้าภูมิทัศน์)

ThaiFact ทำงานกับข้อมูล 3 ชุดที่นับคนละหน่วย และแยกกันชัดเจนเพื่อไม่ให้สับสน:

• ผลตรวจสอบ (fact-check) — ข่าวที่ตรวจแล้วว่าจริง/บิดเบือน/ปลอม (อยู่เมนู "ตรวจสอบ")
• ปริมาณการนำเสนอ (coverage) — จำนวนข่าวที่สื่อไทยนำเสนอจาก Google News RSS (อยู่เมนู "ภูมิทัศน์")
• การกล่าวถึงแบรนด์ (mention) — ข่าวที่พูดถึงแบรนด์ (อยู่เมนู "เรดาร์แบรนด์")

ดัชนีคุณภาพการนำเสนอ วัดจาก coverage เพียงอย่างเดียว — คือสัดส่วน "ข่าวสาระ" ในข่าวทั้งหมดที่สื่อนำเสนอในเดือนนั้น เพื่อสะท้อนว่าสื่อให้พื้นที่กับเรื่องที่มีคุณค่าต่อสาธารณะมากแค่ไหน:

โดยจัดประเภทข่าวเป็น 3 กลุ่ม:

• ข่าวสาระ — สาธารณสุข, เศรษฐกิจ, การเมือง, ภัยธรรมชาติ, สังคม/คุณภาพชีวิต, เทคโนโลยี
• ข่าวกีฬา — ถ่วงน้ำหนักกลาง ๆ (0.5)
• ข่าวตามกระแส — อาชญากรรม, อุบัติเหตุ, บันเทิง, ไลฟ์สไตล์ และอื่น ๆ (น้ำหนัก 0)

คะแนนแปลงเป็นเกรด A (ยอดเยี่ยม) ถึง F (วิกฤต)

เหตุใดไม่รวมผลตรวจสอบจริง/ปลอมเข้าในดัชนีนี้: เพราะ coverage นับข่าวทั้งหมดที่สื่อนำเสนอ ขณะที่ fact-check ตรวจเฉพาะข่าวที่น่าสงสัยซึ่งเลือกมาตรวจ (เป็นกลุ่มตัวอย่างที่เอนเอียง สัดส่วน "ปลอม" จึงสูงเกินกว่าภาพรวมจริง) — การนำสองชุดที่วัดคนละประชากรมารวมเป็นเลขเดียวจะทำให้ตัวเลขบิดเบือน ผลตรวจสอบจริง/ปลอมจึงแยกแสดงในหน้า "ตรวจสอบรายหมวด" โดยเฉพาะ

การติดตามแบรนด์ (เรดาร์แบรนด์)

ระบบสแกนข่าว 2 ชั้นเพื่อจับทุกมิติที่แบรนด์ถูกพูดถึง:

• ผลตรวจสอบ — บทความที่ ThaiFact ตรวจสอบโดยตรง (มี verdict จริง/บิดเบือน/ปลอม)
• ข่าวทั่วไป — ข่าวธุรกิจ/สำนักข่าวสาธารณะที่กล่าวถึงแบรนด์ (ไม่ผ่าน fact-check — โฟกัสที่ sentiment และบริบท)

แต่ละการกล่าวถึงระบบจะประมวลผลด้วย AI โดยอัตโนมัติ เพื่อระบุ: sentiment (บวก / PR / กลาง / ลบ / เฝ้าระวัง), ที่มาของข่าว (origin), และ วันที่ — ให้บริษัทเห็น chain ของหลักฐานตั้งแต่ต้นทางถึงผลสุดท้าย ตรวจสอบย้อนกลับได้

เงื่อนไขและข้อจำกัด:

• เป็นการประมวลผลอัตโนมัติ — การจัด sentiment และความเกี่ยวข้องอาจคลาดเคลื่อนได้ในบางกรณี
• ข้อมูลไม่ใช่คำตัดสินทางกฎหมายหรือคำแนะนำการลงทุน เป็นเพียงการรวบรวมการกล่าวถึงในสื่อ
• "ข่าวทั่วไป" ยังไม่ผ่านการตรวจสอบจริง/ปลอม — สะท้อนสิ่งที่สื่อรายงาน ไม่ใช่ข้อสรุปของ ThaiFact
• ชื่อแบรนด์/บริษัท/เพจ เป็นข้อมูลสาธารณะ เปิดเผยเพื่อความโปร่งใส (บุคคลธรรมดาไม่เปิดชื่อตาม PDPA)