ข้อมูลบิดเบือน: งานวิจัยบางชิ้นตั้งข้อสังเกตเรื่องสารให้ความหวานเทียมกับมะเร็งตับ แต่ยังไม่มีข้อสรุปชัดเจน

ข่าวที่แพร่กระจาย

มีการแชร์บทความในลักษณะ Opinion ที่ระบุว่า 'วิจัยชี้' การดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล 0% หรือใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาล หากดื่มสะสมเป็นเวลานาน อาจก่อให้เกิดมะเร็งตับได้ พาดหัวสื่อสารในทำนองว่าแม้เลือกดื่มเครื่องดื่มไม่มีน้ำตาลแล้วก็ 'ไม่รอด' จากความเสี่ยงโรคมะเร็ง ทำให้ผู้อ่านที่พบเห็นอาจรู้สึกวิตกกังวลและอาจแชร์ต่อด้วยความเชื่อว่าเครื่องดื่มไดเอทหรือน้ำตาล 0% เป็นอันตรายร้ายแรงต่อสุขภาพอย่างชัดเจน

ผลการตรวจสอบ

เนื้อหาต้นทางไม่ได้ระบุชื่องานวิจัย วารสารวิชาการ หรือ URL ใด ๆ ที่สามารถตรวจสอบได้ ทำให้ไม่สามารถยืนยันได้ว่าอ้างถึงงานวิจัยชิ้นใด แม้เป็นความจริงที่ว่ามีงานวิจัยบางชิ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา (เช่น การศึกษาเกี่ยวกับ aspartame, sucralose หรือ saccharin) ที่ตั้งข้อสังเกตเรื่องผลกระทบต่อร่างกายในระยะยาว แต่งานส่วนใหญ่เป็นการศึกษาในสัตว์ทดลองหรือการศึกษาระดับประชากรที่ยังมีข้อจำกัดสูง องค์การอนามัยโลก (WHO) และหน่วยงานด้านความปลอดภัยอาหารหลายแห่งยังคงระบุว่าสารให้ความหวานเทียมที่ได้รับการรับรองมีความปลอดภัยในปริมาณที่แนะนำ การใช้ภาษาว่า 'ก่อมะเร็งตับ' โดยไม่ระบุระดับความเสี่ยง ปริมาณการบริโภค หรือกลุ่มประชากรที่ศึกษา ถือเป็นการตัดบริบทงานวิจัยออกและทำให้ผู้อ่านเข้าใจผิดได้ นอกจากนี้การนำเสนอในรูปแบบ Opinion ย่อมสะท้อนมุมมองของผู้เขียนไม่ใช่ข้อสรุปทางวิทยาศาสตร์

สรุป

ผู้ที่เชื่อข้อมูลนี้โดยไม่ตรวจสอบอาจตื่นตระหนกและเลี่ยงเครื่องดื่มที่ไม่เป็นอันตรายโดยไม่จำเป็น หรืออาจหันไปดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงซึ่งมีความเสี่ยงต่อสุขภาพที่พิสูจน์ได้ชัดกว่า แนะนำให้ตรวจสอบว่างานวิจัยที่อ้างถึงคืองานชิ้นใด ตีพิมพ์ในวารสารใด และมีฉันทามติจากนักวิทยาศาสตร์กลุ่มใหญ่หรือไม่ ก่อนแชร์หรือปรับพฤติกรรมการบริโภค สามารถติดตามข้อมูลด้านความปลอดภัยอาหารได้จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของไทย