มีการแพร่กระจายข้อมูลว่า ค่าฝุ่น PM2.5 ในภาคเหนือของไทยพุ่งสูงเกินค่ามาตรฐานอย่างต่อเนื่องหลายวัน และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ได้ออกคำเตือนให้ประชาชนในพื้นที่หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมกลางแจ้ง เนื่องจากอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพระบบทางเดินหายใจและหัวใจ
ThaiFact ตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่งพบว่า ปัญหาฝุ่น PM2.5 ในภาคเหนือเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นซ้ำทุกปีในช่วงฤดูแล้ง (มกราคม–เมษายน) สาเหตุหลักมาจากการเผาในที่โล่งและไฟป่าที่สะสมในแอ่งกระทะภูมิประเทศของภาคเหนือ ข้อมูลจากระบบ Air4Thai ของกรมควบคุมมลพิษ (PCD) แสดงให้เห็นว่าค่า PM2.5 ในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงรายมักทะลุค่ามาตรฐานไทย 24 ชั่วโมงที่ 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรอย่างสม่ำเสมอในช่วงดังกล่าว นอกจากนี้ แพลตฟอร์ม IQAir ยังบันทึกว่าเชียงใหม่ติดอันดับเมืองที่มีมลพิษทางอากาศสูงที่สุดในโลกหลายครั้งในช่วงฤดูฝุ่น ด้านกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข มีประวัติออกประกาศเตือนและแนวทางป้องกันสุขภาพสำหรับประชาชนในภาคเหนือทุกปีอย่างเป็นทางการ ซึ่งสอดคล้องกับข้อกล่าวอ้างในข่าวนี้ อย่างไรก็ตาม ข่าวดังกล่าวมีจุดอ่อนสำคัญคือ ไม่ระบุวันที่ ช่วงเวลา หรือสถานที่เฉพาะเจาะจง รวมถึงไม่มีตัวเลขค่า PM2.5 ที่แน่ชัดเพื่อยืนยันระดับความรุนแรงของเหตุการณ์นั้นๆ ทำให้ไม่สามารถยืนยันเหตุการณ์เฉพาะได้ 100% แต่โดยภาพรวมข้อเท็จจริงที่กล่าวอ้างมีความถูกต้องสูง
ข่าวเรื่องฝุ่น PM2.5 ภาคเหนือพุ่งสูงเกินมาตรฐานและกรมอนามัยออกคำเตือนนั้นมีความน่าเชื่อถือสูง สอดคล้องกับข้อมูลจากหน่วยงานรัฐและองค์กรระหว่างประเทศ ประชาชนในภาคเหนือควรติดตามค่าคุณภาพอากาศผ่านแอปพลิเคชัน Air4Thai หรือ IQAir อย่างสม่ำเสมอ สวมหน้ากาก N95 เมื่อออกนอกบ้าน และหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายกลางแจ้งในช่วงที่ค่าฝุ่นสูง
ผลการตรวจสอบนี้วิเคราะห์และเรียบเรียงโดยระบบของ ThaiFact จากแหล่งข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะ ณ เวลาที่ตรวจสอบ ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามสถานการณ์ ผู้อ่านควรใช้วิจารณญาณและตรวจสอบจากแหล่งอ้างอิงข้างต้นประกอบการตัดสินใจ