อย. ยกระดับยาฉีด GLP-1 เป็นยาควบคุมพิเศษ ต้องมีใบสั่งแพทย์ เริ่ม 15 ก.ย. 2569

ข่าวที่แพร่กระจาย

มีการเผยแพร่ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ว่าตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2569 เป็นต้นไป ยากลุ่ม GLP-1 Receptor Agonists ชนิดฉีด เช่น Liraglutide และ Semaglutide ที่ประชาชนรู้จักกันในชื่อ 'ปากกาฉีดลดน้ำหนัก' จะถูกจัดเป็น 'ยาควบคุมพิเศษ' ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 58 การซื้อยาดังกล่าวจากร้านขายยาแผนปัจจุบันต้องมีใบสั่งแพทย์ และต้องส่งมอบยาโดยเภสัชกรเท่านั้น ข้อมูลนี้แพร่กระจายในช่วงก่อนวันที่มาตรการมีผลบังคับใช้ และมีการแจ้งโทษทางกฎหมายสำหรับผู้ฝ่าฝืน ทั้งโทษจำคุก โทษปรับ และโทษปรับสูงสุด 100,000 บาทสำหรับการโฆษณายาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ผลการตรวจสอบ

ข้อมูลนี้มาจากแถลงการณ์อย่างเป็นทางการของเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา อย. เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 ซึ่งเป็นการแถลงนโยบายที่มีผลบังคับใช้ในวันถัดไป (15 กันยายน 2569) โดยอ้างอิงฐานกฎหมายชัดเจนคือประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ฉบับที่ 58 มาตรการยกระดับยาเป็น 'ยาควบคุมพิเศษ' อยู่ในอำนาจของกระทรวงสาธารณสุขและ อย. ตาม พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510 ซึ่งกำหนดให้ยาควบคุมพิเศษต้องจ่ายตามใบสั่งแพทย์เท่านั้น เหตุผลของมาตรการคือพบการใช้ยาโดยไม่มีการดูแลจากแพทย์ การลักลอบขายออนไลน์ และยาปลอมในท้องตลาด อย. ยังระบุช่องทางตรวจสอบที่ชัดเจนผ่านเว็บไซต์ www.fda.moph.go.th และสายด่วน 1556 ซึ่งเป็นช่องทางทางการที่สาธารณชนสามารถยืนยันได้ เนื้อหาทั้งหมดจึงสอดคล้องและไม่มีข้อบ่งชี้ว่าบิดเบือนหรือเป็นเท็จ

สรุป

ผู้ที่ใช้หรือวางแผนจะใช้ยาฉีด GLP-1 เพื่อลดน้ำหนักโดยไม่ผ่านแพทย์จะไม่สามารถซื้อยาจากร้านขายยาได้ตามกฎหมายอีกต่อไป และหากยังซื้อยาจากช่องทางออนไลน์หรือผู้จำหน่ายที่ไม่ได้รับอนุญาต มีความเสี่ยงได้รับยาปลอมหรือยาที่ไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างรุนแรง แนะนำให้ผู้ที่ต้องการใช้ยากลุ่มนี้พบแพทย์เพื่อรับการประเมินและใบสั่งยา และตรวจสอบยาที่ได้รับผ่านระบบ Track & Trace บนเว็บไซต์ อย. ก่อนใช้ทุกครั้ง หากพบผู้จำหน่ายยาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย สามารถแจ้งได้ที่สายด่วน อย. 1556 ตลอด 24 ชั่วโมง