จีนลงโทษ 10 คนฐานแชร์ตัวเลขผู้เสียชีวิตเกินจริงจากโคลนถล่มทิเบต

ข่าวที่แพร่กระจาย

มีการเผยแพร่ข้อมูลในโลกออนไลน์ของจีนอ้างว่า เหตุโคลนถล่มรุนแรงบริเวณด่านจี๋หลง ชายแดนเนปาล-ทิเบต มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากกว่าที่ทางการแถลง โดยบางรายอ้างตัวเลขผู้เสียชีวิตสูงกว่า 3,000 คน และบางรายระบุถึง 10,000 คน ขณะที่ยอดผู้สูญหายถูกอ้างถึง 3,000 คน เนื้อหาเหล่านี้แพร่กระจายผ่านโซเชียลมีเดียและแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นในจีน โดยผู้เผยแพร่ใช้สถานการณ์ภัยพิบัติที่เพิ่งเกิดขึ้นเป็นบริบทในการสร้างความน่าเชื่อถือ

ผลการตรวจสอบ

กรมความมั่นคงไซเบอร์ กระทรวงความมั่นคงสาธารณะจีน ยืนยันผ่านบัญชี WeChat ทางการว่าได้ดำเนินการกับบุคคล 10 คนที่เผยแพร่ตัวเลขผิดพลาด ตัวเลขทางการฝั่งทิเบตระบุผู้เสียชีวิต 16 คน สูญหาย 546 คน ซึ่งแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากตัวเลขที่ถูกแชร์ออนไลน์ กฎหมายจีนกำหนดโทษสำหรับการเผยแพร่ข่าวลือเกี่ยวกับภัยพิบัติไว้ที่ควบคุมตัว 5-10 วัน และปรับสูงสุด 1,000 หยวน (ราว 4,930 บาท) หากก่อความวุ่นวาย และอาจถึงโทษอาญาหากผลกระทบร้ายแรง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีนปฏิเสธข้อกล่าวหาว่ารายงานตัวเลขต่ำกว่าจริง ทว่าต้องคำนึงถึงข้อจำกัดสำคัญว่าเขตทิเบตเป็นพื้นที่ที่สื่อต่างชาติและองค์กรอิสระเข้าไม่ถึง ทำให้ไม่มีช่องทางยืนยันหรือหักล้างตัวเลขทางการได้โดยอิสระ ส่วนฝั่งเนปาลซึ่งเปิดกว่า หน่วยงานภัยพิบัติรายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 903 คน และสูญหาย 4,247 คน

สรุป

การรับข้อมูลเกี่ยวกับภัยพิบัติในพื้นที่ควบคุมการสื่อสารมีความเสี่ยงสองทาง คือ ทั้งการเชื่อตัวเลขที่แพร่บนโซเชียลโดยไม่มีแหล่งยืนยัน และการรับข้อมูลทางการโดยปราศจากการตรวจสอบอิสระ ผู้อ่านควรอ้างอิงตัวเลขจากองค์กรระหว่างประเทศหรือฝ่ายเนปาลซึ่งเป็นพื้นที่เปิดกว่า และสังเกตว่าแหล่งที่มาของข้อมูลมีความเป็นอิสระจากรัฐบาลมากน้อยเพียงใด ก่อนนำตัวเลขไปเผยแพร่ต่อ