นางสงกรานต์เป็นวัฒนธรรมของกัมพูชา

ข่าวที่แพร่กระจาย

ข้อเรียกร้องที่ถูกแพร่กระจายอ้างว่านางสงกรานต์เป็นวัฒนธรรมของกัมพูชาเพียงประเทศเดียว โดยอ้างสิทธิ์ความเป็นเจ้าของประเพณีและตำนานนางสงกรานต์ในเอกสิทธิ์ของกัมพูชา ข้อเรียกร้องนี้ปรากฏในช่องทางสื่อสารต่างๆ ที่พยายามยืนยันว่ากัมพูชาเป็นแหล่งกำเนิดเดียวของวัฒนธรรมนี้ หรือมีสิทธิ์การใช้ประเพณีและตำนานโดยเฉพาะตัวของตัวเอง

ผลการตรวจสอบ

ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ตรวจสอบแล้วพบว่าข้อเรียกร้องนี้เป็นการบิดเบือนข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์และมานุษยวิทยา หลักฐานแสดงให้เห็นว่าประเพณีสงกรานต์และตำนานนางสงกรานต์นั้นเป็น "วัฒนธรรมร่วม" ที่เกิดจากอิทธิพลร่วมกันของอินเดียโบราณในหลายประเทศในภูมิภาคอุษาคเนย์ ไม่ใช่วัฒนธรรมของชาติใดชาติเดียว กัมพูชามีข้อเท็จจริงเชิงประวัติศาสตร์ที่สำคัญคือ ภาวะ "สุญญากาศทางวัฒนธรรม" ในช่วงปี พ.ศ. 2518 ถึง 2522 (ยุคเขมรแดง) ซึ่งทำให้การสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้หยุดชะงักลงอย่างสิ้นเชิง ทั้งในระดับสถาบันโหรหลวงและระดับมหาชน การสูญหายของบุคลากรผู้สืบทอดตำราและพิธีกรรมในช่วงนั้นส่งผลให้กัมพูชาขาดความต่อเนื่องเชิงประจักษ์ในการจัดงานมหาสงกรานต์อย่างเป็นระบบ ในขณะเดียวกัน ประเทศไทยมีหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ยืนยันความต่อเนื่องของประเพณีนี้มาอย่างยาวนาน ผ่านประกาศในราชกิจจานุเบกษาและมาตรฐานงานศิลป์ที่สืบทอดโดยไม่มีช่วงหยุดขาดทางวัฒนธรรม

สรุป

สงกรานต์และนางสงกรานต์เป็นวัฒนธรรมร่วมของหลายชาติในภูมิภาคอุษาคเนย์ที่มีรากเหง้าจากอินเดียโบราณ ไม่ใช่วัฒนธรรมของประเทศใดประเทศเดียว การอ้างสิทธิ์เอกสิทธิ์นั้นไม่สอดคล้องกับหลักฐานทางมานุษยวิทยาและประวัติศาสตร์ ผู้อ่านควรตระหนักว่าการเรียกร้องมิติดังกล่าวมักเกิดจากความเข้าใจผิดเกี่ยวกับต้นกำเนิดวัฒนธรรม เมื่อพบข้อเรียกร้องว่าวัฒนธรรมใดเป็นของชาติใดเพียงชาติเดียว ให้ตรวจสอบจากมูลนิธิเก็บรักษามรดกวัฒนธรรมระหว่างประเทศ หน่วยงานศึกษาด้านมานุษยวิทยา หรือองค์การศึนยูเนสโกว่เพื่อเป็นแนวทางในการตัดสินใจ

ข้อมูลอ้างอิงจากศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม หน่วยงานภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม