ข้อมูลบิดเบือน: อ้างว่าการกักน้ำของจีนทำให้แม่น้ำโขงฝั่งไทยเสียหาย

ข่าวที่แพร่กระจาย

ในช่วงมีนาคม–พฤษภาคม 2569 ข้อมูลแสดงให้เห็นว่าปริมาณน้ำในแม่น้ำโขง โดยเฉพาะที่สถานีเชียงแสน ถูกนำเสนอว่าสูงกว่าสภาพธรรมชาติเกือบสองเท่า และมีการกล่าวอ้างว่าการปล่อยน้ำจากเขื่อนในจีนเพียงประเทศเดียวเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ปริมาณน้ำเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าของอัตราธรรมชาติ ข้อเรียกร้องนี้ได้รับการแชร์อย่างแพร่หลายโดยมีสาระว่า จีนอยู่เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำในแม่น้ำโขง

ผลการตรวจสอบ

ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ตรวจสอบแล้วพบว่าข้อกล่าวดังกล่าวเป็นการบิดเบือนความจริง เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำในแม่น้ำโขงไม่ได้เกิดจากจีนเพียงประเทศเดียว แม้ว่าสถานีจิ่งหงของจีนเป็นตัวชี้วัดล่วงหน้าของระดับน้ำโขงสำหรับฝั่งไทยและฝั่งลาว แต่ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมระบุว่ามีปัจจัยอื่นๆ มากมายที่ส่งผลกระทบต่อระดับน้ำ ได้แก่ สภาพอากาศและมรสุมตามฤดูกาล เขื่อนในประเทศลำน้ำโขงตอนล่างและลำน้ำสาขา รวมถึงความต้องการใช้น้ำที่เพิ่มขึ้นจากประเทศต่างๆ ในลุ่มน้ำ การเปลี่ยนแปลงระดับน้ำจึงเป็นผลกระทบแบบลูกโซ่ที่เกิดจากการรวมกันของสภาวะโลกร้อน (Climate Change) และการพัฒนาทางเศรษฐกิจของทุกประเทศในลุ่มน้ำ ไม่ใช่จากจีนเพียงแห่งเดียว

สรุป

ข้อเรียกร้องว่า 'จีนกักน้ำทำให้แม่น้ำโขงเสียหาย' เป็นการทำให้ประเด็นซับซ้อนกลายเป็นง่ายเกินไป โดยมองข้ามปัจจัยหลายประการที่ส่งผลต่อระดับน้ำ ผู้อ่านควรตรวจสอบข้อมูลระดับน้ำโขงจากสำนักงานคณะอนุกรรมการส่งเสริมการจัดการน้ำลุ่มน้ำโขง (องค์การระหว่างประเทศ) หรือหน่วยงานราชการไทยที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการแม่น้ำโขง เพื่อให้เข้าใจบริบทที่สมบูรณ์และไม่ตกเป็นเหยื่อของการนำเสนอข้อมูลที่แบ่งแยกหรือขาดส่วนสำคัญ

ข้อมูลอ้างอิงจากศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม หน่วยงานภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม